• Νοέλ Μπάξερ

Η Νοέλ Μπάξερ προτείνει!


Ξεκινώ με μια ερώτηση: Εάν τελειώνοντας ο συγγραφέας ένα βιβλίο, …το έχει πράγματι τελειώσει!


Επειδή το μυθιστόρημα «Η εμμονή της μνήμης» της Ελένης Κ Τσαμαδού το έχω γνωρίσει πριν αποκτήσει τίτλο, προτού πλαστεί το σώμα του με την τεχνική της συγγραφικής γλυπτικής από τα έμπειρα χέρια της συγγραφέως που πετούσαν στο πληκτρολόγιο, και πολύ πολύ πριν μπει η τελευταία τελεία, βρίσκω πως είναι καλή ιδέα μέσα από την ανοικτή σελίδα του Booknights να μιλήσω γι’ αυτό με την παρέα των Booknighters.

Θα σας πάω πολύ πιο πίσω, όταν οι μανάδες μας για να μας μακρύνουν ένα χειροποίητο μάλλινο πουλόβερ έψαχναν στο τελείωμα, έβρισκαν θηλιές και τις πιάνανε, ως νέες θηλιές, για να ξεκινήσουν το πλέξιμο. Μπορεί να γίνεται κάτι ανάλογο στην συγγραφή;


Και ναι και όχι, γέρνοντας προς το όχι. Στην συγγραφή ισχύει κάτι άλλο: μια ιστορία δεν έχει αρχή και τέλος, κι ένας ήρωας αγαπητός δεν χάνεται. Κι ένα τρίτο ισχύει, πως όταν χώνεσαι με την έρευνα τόσο βαθιά σε μια ιστορική ατμόσφαιρα, γίνεσαι μέρος της ιστορικής περιόδου που αφηγείσαι. Ως ιστορική ερευνήτρια συγγραφέας πετάς χρονικά από δω κι από κει, σαν ψυχές μετεμψύχωσης, γνωρίζεις όμως σε ποιες ζωές πέρασες καλύτερα!


Όταν μου πρωτοδιηγήθηκε η Έλεν την πλοκή του νέου της βιβλίου -αυτού!- περίμενα υπομονετικά. Γιατί την ξέρω καλύτερα από τους νέους ήρωες του βιβλίου της, που ήταν τόσο παραστατικοί στην περιγραφή της που σαν να βρίσκονταν μαζί μας στο δωμάτιο. Εκείνοι χαχάνιζαν ευχαριστημένοι για τη διανομή των ρόλων, το κάστινγκ που πέρασαν, και σφίγγανε τα χέρια ο ένας του άλλου για συγχαρητήρια… ενώ εγώ σιωπούσα μειδιώντας. Περίμενα! Και τότε το άκουσα!: «Η ρήγισσα εκείνη, η βασίλισσα της Κύπρου (αναφορά στην ιστορική περίοδο της κατοχής από τους Γάλλους Λουζινιάν, γύρω στα μέσα του 15ου αιώνα) ήταν Παλαιολογίνα (νάτο, είπα από μέσα μου!), κόρη του Θωμά και της Κλεώπας από τον Μυστρά (νάτο κι αυτό!, μονολόγησα ξανά)». Ήταν οι «θηλιές» από το προηγούμενο μυθιστόρημά της «Οι άνεμοι του χρόνου»!


Τότε, ακούγοντας το όνομά της, από τους νοερά παρευρισκόμενους ήρωες του βιβλίου η Ρήγισσα έκανε ένα βήμα μπροστά. «Θα σε φροντίσει ιδιαίτερα», της ψιθύρισα εμπιστευτικά. «Ξέρει τους γονείς σου».


«Ο θείος της», συνέχισε η συγγραφέας, «ήταν ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Ανακάλυψα στον Φραντζή πως, πριν την Πολιορκία, ο Κωνσταντίνος τού ζήτησε να μεταβεί στην Κύπρο γιατί έλαβε μήνυμα από τη Ρήγισσα ανιψιά του να της στείλει έμπιστο να του πει ενδιαφέρουσες πληροφορίες οι οποίες δεν ήταν ασφαλές να του μεταφερθούν αλλιώς».


Στο δεύτερο φλιτζάνι τσάι είχαμε φτάσει στην σύγχρονη εποχή και οι ήρωες στο δωμάτιο είχαν αλλάξει. Τούτη τη φορά στην πολυθρόνα μπερζέρα απέναντί μας καθόταν μια γοητευτική γυναίκα με τωρινό ρουχισμό, περίπου σαραντάρα σε ηλικία, ούτε πολύ νέα δηλαδή ούτε πολύ μεγάλη. Η Έλεν μού περιέγραψε το βλέμμα της, γιατί εγώ, ως ακροάτρια, όπως κι εσείς ως αναγνώστες, βλέπουμε ό,τι θέλει να δούμε η συγγραφέας. Είχαν θλίψη και ζωντάνια, είχαν ευχαρίστηση και προβληματισμό, είχαν ικανοποίηση και αγωνία, είχαν κορεσμό μα και ανυπομονησία.


Κι όμως, αυτή η ήσυχη γυναίκα που καθόταν φαινομενικά γαλήνια και μας κοιτούσε το ίδιο διερευνητικά όπως εμείς εκείνη, ήταν μια γυναίκα κοσμοπολίτισσα, χωρίς τα φωνακλάδικα εξωστρεφή χαρακτηριστικά του ανθρώπου που αλώνισε στον κόσμο. Από γονείς Τούρκους, μεγαλωμένη σε αγγλικά σχολεία, που έζησε για καιρό στην Αμερική παντρεμένη με Αμερικάνο. Άκουγα με ενδιαφέρον. Και τον λόγο άκουσα με ενδιαφέρον -κι έκπληξη- που βρέθηκε στην Κύπρο, στον συγγραφικό χρόνο του παρόντος. Και τα αισθηματικά της πληροφορήθηκα, βέβαια!


Μου εξήγησε η Έλεν πως η γυναίκα αυτή ήταν η κεντρική της ηρωίδα (εξού κι η τιμητική θέση στην μπερζέρα), και την ονόμασε Δάφνη. Πρόσθεσε αμέσως αυτό που το καταλαβαίνουμε βαθιά το 99,99% των αναγνωστών, θηλυκού κι αντρικού γένους εξίσου: πως αγωνίζεται να επιβιώσει σε έναν κόσμο δύσκολο, κι ότι ζει σε ένα περιβάλλον που «δεν της δείχνει αγάπη». Αμέσως μ’ έπιασε! Δεν με άγγιξε απλώς αλλά με «σκλάβωσε» η φράση, ίσως και λίγο να θηλύκωσα κι εγώ μια θηλιά στο πουλόβερ της ζωής μου, πάντως το ένιωσα βαθιά, το διαισθάνθηκα και ταυτόχρονα το πίστεψα με σιγουριά, όλα μαζί, ότι η Δάφνη κι εγώ έχουμε να συνομιλήσουμε αναγνωστικά και ιδιαιτέρως, και θα βγουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα από την κουβέντα μας. Αν ήταν βιβλίο, ήδη τυπωμένη η Δάφνη, θα το άνοιγα αμέσως. Έπρεπε να περιμένω κάμποσους μήνες. Πέρασε ένας χρόνος και βάλε, κι ακόμη η Έλεν έγραφε κι εγώ περίμενα κλέβοντας αποσπάσματα και κουβέντες. Έκανα βουτιές δηλαδή.

Το βιβλίο τώρα είναι έτοιμο. Εσείς, αγαπητοί Booknighters, έχετε την τύχη που δεν είχα εγώ, να βουτήξετε στην ιστορία από την πρώτη σελίδα ως την τελευταία απνευστί! Με ένα αναγνωστικό μακροβούτι 446 σελίδων.


Νοέλ Μπάξερ

Συγγραφέας