Αχιλλέας Σωτηρέλλος

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας και κυρίως η εισαγωγή του διαδικτύου στην καθημερινότητα μας, τείνουν να αλλάξουν ριζικά την αντίληψη μας για το βιβλίο αλλά και τη λειτουργία της εκδοτικής βιομηχανίας γενικότερα. Βρισκόμαστε άραγε στα πρόθυρα μιας επανάστασης όμοιας με αυτή που ξεκίνησε η διάδοση του τυπογραφείου; Ποια θα είναι η μορφή των βιβλίων μελλοντικά και ποιος ο ρόλος των εκδοτών; Κι αν όλα αυτά τα ερωτήματα αφορούν το μακρινό μέλλον και είναι δύσκολο να απαντηθούν, σίγουρα μπορούμε να μιλήσουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια για τον αντίκτυπο των νέων τεχνολογιών στο χώρο του βιβλίου στο άμεσο μέλλον.

Δύο είναι αυτή τη στιγμή οι εξελίξεις που έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν άμεσα το χώρο, πρώτον η κυκλοφορία των ψηφιακών βιβλίων στην αγορά, τα πρώτα δειλά βήματα πραγματοποιούνται και στην Ελλάδα με τους πιο εμπορικούς οίκους να λανσάρουν τα e-books με έργα συγκεκριμένων συγγραφέων, ωστόσο αυτά ακόμα αποτελούν τη συντριπτική μειοψηφία και απαιτείται πολύς χρόνος ώστε ο κόσμος να νιώσει οικεία με αυτό τον νέο τρόπο ανάγνωσης. Σε αντίθεση με τη μουσική, όπου οι νέες τεχνολογίες επιδρούν άμεσα στον καταναλωτή αλλά και επηρεάζουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της αντίστοιχης βιομηχανίας, δεν δείχνει να συμβαίνει το ίδιο στο βιβλίο, λόγω της ιδιαίτερης του φύσης, και συνεπώς οποιοσδήποτε παραλληλισμός είναι μάλλον άκαιρος.

Από την άλλη, το διαδίκτυο και κυρίως η δυνατότητα του καθένα να δημιουργήσει το δικό του blog ή να δημοσιοποιήσει κάποιο ανέκδοτο βιβλίο του, τείνει να δημιουργήσει μια νέα μορφή διάδρασης με το αναγνωστικό κοινό, ας μην ξεχνάμε ωστόσο ότι κάποιος μπορούσε και τα πιο παλιά χρόνια να διανείμει το ανέκδοτο έργο του σε έντυπη μορφή. Και σ’ αυτό το σημείο, η «φύση» του βιβλίου, παίζει καθοριστικό ρόλο, το ιντέρνετ και η «μπλογκόσφαιρα» δείχνουν να έχουν επηρεάσει άμεσα τον χώρο της δημοσιογραφίας και τους αντίστοιχους οργανισμούς, αλλά ελάχιστα εκείνον του βιβλίου.

Συνεπώς, αν μπορούμε να εξάγουμε μερικά πρώιμα συμπεράσματα, ο χώρος του βιβλίου δείχνει θωρακισμένος από την εξέλιξη νέων τεχνολογιών, δεν τίθεται το ίδιο θέμα πνευματικών δικαιωμάτων με αυτό που ανέκυψε στη μουσική βιομηχανία αλλά ούτε και ριζικής αλλαγής της μορφής του, περισσότερο μπορούμε να μιλήσουμε για έναν εναλλακτικό τρόπο ανάγνωσης (ψηφιακά βιβλία) που θα προστεθεί στον ήδη υπάρχον.

Αχιλλέας Σωτηρέλλος: Συγγραφέας