Πιστεύω ότι το βιβλίο παρά την οικονομική κρίση και παρά την έντονη παρουσία του internet στη ζωή μας, θα παραμείνει πάντα αυτό που είναι, γιατί καλλιεργεί τη γυμνή και άμεση επαφή του αναγνώστη με το κείμενο. Το βιβλίο είναι όπως ένας μικρός θησαυρός, μία προσωπική πηγή ενέργειας που κάποιος την κουβαλάει μαζί του ανά πάσα στιγμή όπως κάποιος μπορεί να κουβαλάει το φαγητό του. Όποτε το χρειάζεται το βγάζει από την τσέπη του παλτού ή του σακακιού του, ρίχνει κάποιες ματιές στις σελίδες του και γεμίζει ενέργεια για τη συνέχεια της ημέρας του. Το βιβλίο είναι ένα μικρό φάρμακο το οποίο όπως λέει και ο Ουμπέρτο Έκο παρά την εκπληκτική άνοδο της τεχνολογίας δεν θα χάσει ποτέ τη μαγική θεραπευτική του ιδιότητα.

Σχετικά με το θέμα του ψηφιακού βιβλίου, ο αναγνώστης παραμένει παρατηρητής σε αυτή την περίπτωση, ενώ στο έντυπο έχει φυσική επαφή με τα φύλλα, τη γραφή. Σίγουρα το μέλλον του ψηφιακού βιβλίου είναι πλούσιο και κατά τη γνώμη μου τείνει να αντικαταστήσει όλες τις κακές εκδόσεις, λόγω της εύκολης διακίνησής του κειμένου του στο διαδίκτυο. Γιατί με αυτό, ο εκδότης υποχρεώνεται σε μία πιο σφιχτή και πιο ποιοτική επιλογή κειμένων. Και κλείνω πάλι με κάτι που είχε πει ο Ουμπέρτο Έκο και με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο: «Έτσι όπως είναι τα πράγματα δεν μπορούμε να αποφύγουμε το ebook. Αλλά πρέπει να διασταυρώνουμε την ποιότητα και την αλήθεια των ηλεκτρονικών πηγών μας»

Ο Δημοσθένης Δαββέτας είναι συγγραφέας και Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης στην Ecole des Beaux Arts και Creapole στο Παρίσι.

Φωτογραφία: Γιώργος Βλάντης

«Η επόμενη μέρα μετά από τι;» Αυτό ήταν το πρώτο που σκέφτηκα όταν είδα τον τίτλο του άρθρου που μας ζητούσε να γράψουμε το φίλτατο Booknights με αφορμή την παγκόσμια ημέρα του βιβλίου και των πνευματικών δικαιωμάτων. Σκέφτηκα λοιπόν να γράψω για τις «επόμενες μέρες» σε ορισμένες  συγκεκριμένες περιπτώσεις σχετικά με το βιβλίο και τα πνευματικά δικαιώματα, όπως τις φαντάζομαι. Αν σε μερικές από αυτές αντί για την επόμενη μέρα δείτε το σήμερα, ή ακόμη χειρότερα μια κατάσταση που ίσως υπάρχει εδώ και χρόνια στην Ελλάδα, γι’αυτό δεν ευθύνεται ο συγγραφέας του παρόντος άρθρου.

Η μέρα που η Κατίνα έγινε Ντοστογιέφσκι

Μετά από την μέρα που η χοντρή, απελπισμένη μανιοκαταθλιπτική νοικοκυρά, έγινε ένας υπολανθάνων φιλόσοφος, όλη η φιλοσοφία της ζωής όπως καταλαβαίνουμε περιστρέφεται αυτόματα γύρω από τα ανεκπλήρωτα όνειρά της. Πώς από χοντρή θα γίνει λεπτή, πώς από γριά θα γίνει νέα, ή τουλάχιστον θα ζήσει άγριους έρωτες και θα κάνει αχαλίνωτο σεξ σαν να ήταν νέα, πώς από μίζερη θα γίνει ακτινοβολούσα από ευτυχία. Και επειδή το κύριο χαρακτηριστικό κάθε Κατίνας, είναι ότι είναι άτολμη, τεμπέλα, και τα περιμένει όλα έτοιμα και στο πιάτο, όλα αυτά μόνο με έναν τρόπο μπορούν να ανατραπούν: Με ένα θαύμα !!!! Δημιουργείται λοιπόν για το βιβλίο μια ολόκληρη αγορά από Κατίνες που γράφουν για θαύματα, για άλλες Κατίνες που τα περιμένουν.

Οι Κατίνες δυνητικές αναγνώστριες είναι 90% του γυναικείου πληθυσμού, αφού οι δραστήριες επιτυχημένες γυναίκες είναι μόνο 10%. Και όλος ο υπόλοιπος πληθυσμός είναι άντρες. Σαν αποτέλεσμα η επόμενη μέρα της ρόζ αυτής επανάστασης ανατρέπει τελείως και εκθρονίζει για πάντα τον Ντοστογιέφσκι από το παγκόσμιο λογοτεχνικό στερέωμα, σαν κορυφαίο σκεπτόμενο νου. Ενας στοιχειωδώς σκεπτόμενος νούς θα έπρεπε να μπορεί να συλλάβει δυο σημαντικότατα πράγματα. Ένα ότι ο χοντρός μόνο με θαύμα αδυνατίζει και δεύτερον ότι αν δεν μπορείς να αδυνατίσεις (και να έχεις έντονο σέξ), τουλάχιστον είναι καλό να τα ονειρεύεσαι.

Η μέρα που αυτός που έκλεβε εκκλησίες έγινε εκδότης

Όπως όλοι γνωρίζουμε ο κύριος λόγος που κάποιος κλέβει εκκλησίες, είναι γιατί εκεί είναι σίγουρος ότι δεν θα τον πιάσουν. Αυτό που μπορεί να φαίνεται εντελώς ανήθικο και προκλητικό σε όλους μας, στον κλέφτη εκκλησιών φαίνεται πανέξυπνο. Μπορεί το κουτί για τα κεριά να έχει λίγα όμως είναι σίγουρα λεφτά.

Μια μέρα λοιπόν ο κλέφτης ανακαλύπτει ότι σαν εκδότης μπορεί όχι μόνο να κλέψει το ίδιο σίγουρα και ακίνδυνα, αλλά επίσης πολλά περισσότερα χρήματα απ’ όσα έχει το κουτάκι με τα κεράκια. Ανακαλύπτει ότι ένα οποιοδήποτε βιβλίο, αρκεί να είναι μυθιστόρημα και όχι κάποια πραγματική ιστορία, και μπορεί να κλαπεί πανεύκολα. Του αλλάζεις τα ονόματα, του αλλάζεις κάποια περιστατικά, του αλλάζεις αρκετά αλλά κρατάς την υπόθεση και κανείς δεν σε κατηγορεί για τίποτα. Αυτό είναι καταπληκτικό.

Βάζει λοιπόν μια αγγελία στην εφημερίδα ότι κάνει ένα διαγωνισμό μυθιστορήματος και σκάνε με τη μία στο ταχυδρομείο του χίλια βιβλία. Διαλέγει όποια από αυτά του αρέσουν, όμως απαντάει σε όλους ότι δεν του άρεσε το έργο τους. Ποια βραβεύτηκαν; Λέει εκεί τρία ονόματα στο βρόντο, και τα τρία ψευδώνυμα δικά του. Με τα οποία δημοσιεύει στην συνέχεια μερικά απ’ όσα διάβασε παραλλαγμένα αρκετά ώστε να μην έχει κανένα νομικό πρόβλημα. Αν βέβαια το ανακάλυπτε ποτέ κανείς και του έκανε μήνυση που δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί. Αφού όπως και στην εκκλησία που κανείς ποτέ δεν θα τον έπιανε, ποιος θα ανακαλύψει, μέσα στα χιλιάδες βιβλία που κυκλοφορούν, τα κλεμμένα του κλέφτη και μάλιστα με άλλο τίτλο και ελαφρώς παραλλαγμένα; Σαν αποτέλεσμα σιγά σιγά εξαφανίζονται οι πραγματικοί συγγραφείς σαν είδος. Διότι προφανώς τα δικά τους βιβλία κατά προτίμηση προτιμούν να κλέβουν οι κλέφτες που κλέβαν εκκλησίες και εκείνη την αποφράδα μέρα αποφάσισαν να γίνουνε εκδότες.

Η μέρα που τα πνευματικά δικαιώματα καταργήθηκαν

Τρία χρόνια παλεύει με τις έννοιες ένας συγγραφέας όμως τελικά γράφει πραγματικά ένα αριστούργημα. Μετά από ένα χρόνο ακόμη, μετά την κυκλοφορία του βιβλίου, πάει να πάρει τα πρώτα του λεφτά σαν συγγραφέας. Ο εκδότης (που μπορεί κάλλιστα να είναι αποτέλεσμα της προηγούμενης μέρας) έχει πουλήσει 20,000 τεμάχια του λέει  όμως ότι το βιβλίο πούλησε 5000. Χαριστικά και αυτό αφού θα μπορούσε να του πει ότι πούλησε και 1000. Ή να πουλάει χιλιάδες αντίτυπα ηλεκτρονικά χωρίς να υπάρχει γι’αυτό καμία απόδειξη πουθενά. Όμως το συμπαθεί. Έτσι ο συγγραφέας που δεν έχει βέβαια τρόπο να επαληθεύσει τις πραγματικές πωλήσεις του, παίρνει τα 5000 ευρώ και φεύγει.

Στο σπίτι του τις μισές φορές φουσκώνει από υπερηφάνεια που το έργο του το γνωρίζουν τώρα 5000 άτομα τις άλλες μισές ακούει τις βρισιές της γυναίκας του. Αν είναι γυναίκα την γκρίνια του άντρα της.

«Τρία χρόνια έγραφες αυτό το βιβλίο και κοίτα τι πήρες! Αν έγραφες μια ροζ μαλακία για Κατίνες θα είχαμε κτίσει σπίτι τώρα. Ασε που την μαλακία θα την είχες γράψει το  πολύ σ’ένα καλοκαιράκι μέσα. Υπάλληλος να δούλευες θα είχες βγάλει τα τετραπλά τουλάχιστον.»

Σαν αποτέλεσμα οι συγγραφείς που θα έγραφαν κάτι άλλο εκτός από βιβλία για Κατίνες σταματούν να γράφουν και πιάνουν μια δουλειά της προκοπής. Όποιος έχει κάτι που αξίζει το γνωρίζει, και δεν θέλει να το δίνει τζάμπα. Σαν γενικότερο αποτέλεσμα στην αγορά κυκλοφορούν είτε ροζ βλακείες είτε απλές βλακείες συγγραφέων που γράφουν μόνο για το χόμπυ τους. Ο κόσμος αποβλακώνεται εντελώς και εγκαθίσταται πανεύκολα μια δικτατορία.

Τα παραπάνω γίνονται όταν τα πνευματικά δικαιώματα καταστρατηγούνται απλά ή κλέβονται. Το αποτέλεσμα της επόμενης μέρας που τα  πνευματικά δικαιώματα θα καταργούντο είναι απείρως καταστροφικότερο.

Η μέρα που οι συγγραφείς έγιναν έμποροι ναρκωτικών

Έως εδώ έχοντας περάσει τις προηγούμενες υπέροχες «μέρες εξέλιξης» οι εκδότες κλέβουν εκκλησίες, και από τους συγγραφείς έχουν απομείνει μόνο τα ψώνια που γράφουν μόνο για το ψώνιο τους, και όσοι γράφουν ρόζ. Όμως και οι τελευταίοι δεν είναι κανονικοί συγγραφείς. Που να πεις ότι από αυτούς τουλάχιστον θα περάσει κάποια σπίθα σκέψης, μπας και πάρει ο εγκέφαλος μας καμιά στροφή. Α όχι. Χιλιάδες μπορούν να γράψουν τις ροζ μαλακίες που γράφουνε αυτοί. Γιατί λοιπόν να πληρώσουν αυτούς οι εκδότες; Το κάνουν μόνο γιατί κάνουν «χάρες». Με πρώτη και καλύτερη την πώληση ναρκωτικών. Δηλαδή των εγκεφαλικών σκευασμάτων που υπόσχονται στους αναγνώστες ότι όλα θα φτιάξουν σαν από θαύμα. Σαν τις δηλώσεις που κάνει μια δικτατορία πρωί βράδυ για να καθησυχάσει τους αγανακτισμένους πολίτες της, όσο τους κλέβει και τους βυθίζει στην κατάθλιψη. Όλα θα πάνε καλά. Πώς; Έχει ο Θεός, τα στερνά τιμούν τα πρώτα, οι λύσεις είναι μπροστά μας κλπ. Σαν το καρότο στο γαϊδούρι για να τρέχει. Εν γνώσει τους οι συγγραφείς αυτοί παίζουν αυτό το κοινωνικό ρόλο. Αλλιώς απλά, δεν θα πληρωθούν, όπως όλοι οι υπόλοιποι. Σαν αποτέλεσμα αυτής της μέρας εξέλιξης, η δικτατορίες γίνονται ακόμη πιο αρπακτικές αφού ο κόσμος συνηθίζει στα ναρκωτικά και πλέον  και μπροστά του να τον κλέβει ο κλέφτης, θεωρεί ότι γίνεται για κάποιον κρυφό καλό σκοπό. Και ότι και να του κάνεις πιστεύει ότι όλα πάνε καλά, αρκεί… να έχει την επόμενη δόση του. Από την τηλεόραση, από ένα άρθρο ή, ακόμη καλύτερα, από ένα βιβλίο.

Η μέρα που οι συγγραφείς έγιναν πουτάνες.

Μετά από όλες τις προηγούμενες μέρες πλέον το πλήθος έχει αποβλακωθεί σε τέτοιο βαθμό που ούτε η προπαγάνδα δεν χρειάζεται. Όσοι συγγραφείς δούλεψαν σ’αυτή, δούλεψαν, και ότι πρόλαβαν να φάνε έφαγαν. Τώρα πλέον ο συγγραφέας πρέπει να είναι γοητευτικός. Αφού ο εκδότης που κάποτε έκλεβε εκκλησίες έχει γίνει ζάπλουτος και ότι βλακεία και να εκδώσει κάποια κέρδη βγάζει. Βλακείες γράφει και η κουτσή Μαρία οπότε γιατί να μην προτιμήσει να έχει συγγραφέα τουλάχιστον την όμορφη Μαρία; Ή τον όμορφο Νίκολάκη; Το πρωί ο εκδότης γαμάει τους συγγραφείς του, κυριολεκτικά, και το βράδυ οι γαμημένοι συγγραφείς γαμούνε τους αναγνώστες τους μεταφορικά. Η επόμενη μέρα αυτής της μέρας είναι κάτι που ούτε η πιο αχαλίνωτη φαντασία πλέον δεν μπορεί να συλλάβει.

***

Όλες οι παραπάνω επόμενες μέρες είναι καθαρό αποτέλεσμα συγγραφικής φαντασίας. Δεν χρειάζεται να σας τρομάζουν. Είναι η επόμενες μέρες εξελίξεων που δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ στην Ελλάδα. Αφού η Ελλάδα είναι η χώρα των Αρχαίων Ελλήνων, το λίκνο του πολιτισμού. Εδώ γεννήθηκαν μεγαλούργησαν και θριάμβευσαν ο Λεωνίδας, ο Θεμιστοκλής, ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Αριστοτέλης. Βέβαια εδώ γεννήθηκε και ο Εφιάλτης. Όμως αυτό ήταν μια εξαίρεση. Τώρα η Ελλάδα δεν έχει Εφιάλτες. Τώρα στην Ελλάδα όλα πάνε καλά.

Πιστέψτε με, δεν είναι προπαγάνδα. Αφού ένα είναι σίγουρο, εμένα δεν με πλήρωσε κανείς για να σας γράψω αυτό το άρθρο. Και αν σας περάσει έτσι αμυδρά από το μυαλό, ότι ίσως αυτές οι επόμενες μέρες, λίγες ή όλες, έχουν ήδη έρθει, πάλι, μην τρομάξετε. Υπάρχει μια ακόμη ελπίδα, αφού σε μια τέτοια περίπτωση, πραγματικά μόνο ένα θαύμα θα διασώσει οποιαδήποτε πνευματικότητα έχει απομείνει στο ανθρώπινο είδος, πριν γίνουμε πια τα χειρότερα ζώα. Αφού ίσως είναι σημαδιακό. Παγκόσμια μέρα του Βιβλίου και των Πνευματικών Δικαιωμάτων, είναι το Μεγάλο Σάββατο, η μέρα της ανάστασης.

Ξενοφών Ίσαρης

Συγγραφέας των βιβλίων "Το Τραγούδι στο Ανεμο" (με το ψευδώνυμο Πέτρος Αδάμ) , εκδόσεις Λιβάνη 6/2010  και "Ενεργονία", εκδόσεις ΟΞΥ, 11/2009.

Η σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο είναι μια σχέση ερωτική. Ένα βιβλίο ξυπνά τις αισθήσεις εκείνου που το αγγίζει, το κοιτάζει, μυρίζει το άρωμα του μελανιού ανάμεσα στις σελίδες του. Προσελκύει την προσοχή του από τον πάγκο του βιβλιοπωλείου κιόλας, τον κάνει να ονειρεύεται το περιεχόμενό του και την επικείμενη σχέση που πρόκειται να αναπτυχθεί μεταξύ τους. Σε χώρο πιο ιδιωτικό, ή και δημόσιο, και σε κάθε περίπτωση, αυτή η σχέση είναι καταρχάς προσωπική και ιδιαίτερη. ΄Οπως και αν εξελιχτεί στην συνέχεια.

Από την πάλαι ποτέ εποχή του παλίμψηστου μέχρι την σημερινή εποχή των ηλεκτρονικών κειμένων, η γραφή και η ανάγνωση ήταν το πρώτο μέλημα  του ανθρώπου που αναζητά και επιδιώκει τη γνώση. Μέσα από ένα βιβλίο μεταδίδονται οι ιδέες, τα βιώματα, η ίδια η ανθρώπινη ιστορία. Με ένα βιβλίο στο χέρι  καταπολεμάται η μοναξιά. Νικιέται η άγνοια. Προωθείται η πρόοδος του ανθρώπινου πνεύματος με έναν τρόπο μοναδικό και ανυπέρβλητο.

Παρόλο που στις μέρες μας οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες διαγράφονται ζοφερές, και παρόλες τις καθημερινές δυσκολίες πάνω στις οποίες ενδέχεται να προσκρούει η επαφή με ένα βιβλίο, όσο υπάρχουν συγγραφείς και αναγνώστες που παραμένουν αμετακλήτως ερωτευμένοι με αυτό, το μέλλον του βιβλίου μόνο καταδικασμένο δεν γίνεται να είναι. Οι νέες, και σαφέστατα όλες οι παλαιότερες φωνές της Ελλάδας, μόνο να σιγήσουν δεν μπορούν. Με τον ίδιο τρόπο, οι αποδέκτες αυτών των βουβών μα εξαιρετικά εύγλωττων και νοερά ηχηρότατων φωνών, μόνο να εξαφανιστούν δεν πρόκειται.

Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου τριακόσιοι εκδοτικοί οίκοι οι οποίοι τροφοδοτούν διαρκώς την αγορά του βιβλίου με καινούριους τίτλους. Ανεξαρτήτως τιράζ και αριθμού επανεκδόσεων, τα νεογέννητα βιβλία έρχονται στον κόσμο μας μέρα με την ημέρα, ασίγαστα και διεκδικητικά. Οι αναγνώστες επιμένουν να επισκέπτονται ιστοτόπους και κλασσικά βιβλιοπωλεία. Η αγορά διέρχεται την αναμενόμενη κρίση της, παρόλα αυτά θα ήταν αδιανόητο να σκεφτεί κανείς πως πλησιάζει η μέρα που το βιβλίο θα θεωρείται είδος προς εξαφάνιση ή χωρίς την παραμικρή ζήτηση.

Με όποιο τρόπο και αν επιλέγουν οι σύγχρονοι αναγνώστες να έρθουν σε επαφή με το βιβλίο που τους ενδιαφέρει, για οποιονδήποτε λόγο και αν το κάνουν, όσο συχνά ή αραιά και αν επιλέγουν κάποιον τίτλο για την βιβλιοθήκη τους, η σχέση του βιβλίου με τον αναγνώστη παραμένει μια σχέση αμιγώς ερωτική. Και, ως γνωστόν, ο έρωτας δεν νικιέται σε καμία μάχη. Ακόμα και αν ατονήσει προς στιγμήν λόγω των όποιων συνθηκών, είναι βέβαιο πως στην τελική αναμέτρηση με τα σημεία των καιρών και με τις ανθρώπινες ελλείψεις, και πάλι νικητής θα αναδειχθεί.

Μαρία Πετρίτση, συγγραφέας

Δεν πιστεύω ότι η «επόμενη μέρα» για το βιβλίο θα διαφέρει κατά πολύ από αυτή που ζούμε σήμερα. Η παραγωγή παραμένει υψηλή, τίτλοι κάθε λογής από όλες τις κατηγορίες βγαίνουν συνεχώς, και όπως θα έχεις διαπιστώσει κι από μόνος σου, οι εκδοτικοί οίκοι (και συγκεκριμενοποιώ στους ελληνικούς) όλο και αυξάνονται. Τα παραπάνω, προσωπικά, μου προκαλούν ευφορία. Μια και δείχνει ότι το βιβλίο εξακολουθεί να σημαίνει κάτι, το οτιδήποτε, για τον καθένα. «Χρησιμοποιείται» δηλαδή, διαβάζεται. Και θεωρώ ότι ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού της χώρας διαβάζει. Το τι, βέβαια, είναι μια άλλη συζήτηση.

Θα μιλήσω για την περίπτωση e-book παρακάτω, καθότι πλέον έχω προσωπική ανάμειξη, πρώτα όμως θα σταθώ σε δυο συνισταμένες ώστε να ολοκληρώσω το θέμα των τυπωμένων βιβλίων. Αφενός στην τιμή τους, που καθορίζει φυσικά και την παραγωγή τους. Στην Ελλάδα, ακόμη, οι εκδοτικοί οίκοι δεν έχουν μπει σε μια ευρεία διαδικασία να παράγουν βιβλία διαφόρων τύπων και σχημάτων, ώστε να παίξουν και με τις τιμές και με τη χρήση τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το βιβλίο τσέπης που έχει εγκαταλειφθεί για τα καλά. Αυτό έχει ως συνέπεια και τα βιβλία να είναι τυποποιημένα και οι τιμές τους να παραμένουν υψηλές για τα δεδομένα. Και δεν θα αναφερθώ στις πενιχρές προσφορές που υπάρχουν.

Αφετέρου πρέπει –επιτακτικά- να εγκαταλειφθεί η πρακτική της καταλήστευσης των συγγραφέων (και του ψώνιου τους) από τους εκδοτικούς οίκους. Όπως σου είπα παραπάνω, βρίσκω θετικό το γεγονός της αύξησης του αριθμού των εκδοτικών οίκων. Έχε υπόψη σου όμως, ότι οι περισσότεροι που είναι και οι μικροί συντηρούνται από τα λεφτά των συγγραφέων τους κι όχι του εμπορίου. Γεγονός εξωφρενικά παράλογο έτσι και κάτσεις να το σκεφτείς. Λέω, λοιπόν, ναι στην αύξηση των εκδοτικών οίκων.

Λέω, όμως, όχι σε αυτή την απαράδεκτη πρακτική, σε αυτή τη μπίζνα, σε αυτή την κανονική –καταπώς φαίνεται- δουλειά, που ναι μεν παράγει βιβλία και έχει ανοίξει τη δυνατότητα έκδοσης σε ένα μεγάλο φάσμα του πληθυσμού (που θέλει να τυπώσει το γραπτό του), αλλά : «Όταν όχι απλά δεν αγοράζουν την δουλειά σου, αλλά σε βάζουν να πληρώσεις κι από πάνω γι’ αυτήν, όταν εκμεταλλεύονται τις μεταφράσεις σου οικονομικά χωρίς εσύ να βλέπεις ούτε ένα σαντίμι απ’ αυτές, όταν σου δεσμεύουν πέντε χρόνια τα χειρόγραφα κρατώντας σε όμηρο της ελπίδας και της αναμονής ότι μπορεί και να δημοσιευτούνε κάποτε, τότε δεν μπορείς εσύ να λες και Δόξα τω Θεώ άμα δεις τη τζίφρα σου στις προθήκες των βιβλιοπωλείων», κατά τον ποιητή και μεταφραστή Ζ.Δ. Αϊναλή.

Και συνεχίζοντας με τα λόγια του Ζ.Δ. Αϊναλή ώστε να κλείσω το θέμα της έκδοσης : «Όσο για τους εκδοτικούς οίκους, όσοι εξ αυτών αντιλαμβάνονται στις σωστές του διαστάσεις το ζήτημα, μπορεί και να επιβιώσουν καμιά πεντηκονταετία ακόμη. Οι υπόλοιποι που επιμένουν στις νταβατζιλίδικες πρακτικές του ‘90 και του ‘00 μπορούν να είναι σίγουροι ότι αργά ή γρήγορα θα ξοφλήσουν – και θα εκλείψουν».

Για την περίπτωση e-book. Στην Ελλάδα ακόμη έχουμε πολύ δρόμο. Σε όλα τα επίπεδα. Οι πρώτες εκδόσεις μεγάλων τίτλων και αναγνωρισμένων συγγραφέων έχουν κάνει τα πρώτα τους δειλά βήματα ώστε να βγαίνουν και ψηφιακά. Οι μηχανές ανάγνωσης βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο. Και το κυριότερο : Ο Έλληνας αναγνώστης δεν έχει εξοικειωθεί με την ψηφιακή ανάγνωση. Αυτό θέλει υπομονή, χρόνο και ανοιχτό μυαλό. Το ξεκλείδωμα της ανάγνωσης με ένα μικρό ποσό και η ενιαία τιμή του e-book που εισήγαγε με νόμο το Υπουργείο Πολιτισμού, δείχνουν την καλή κατεύθυνση. Το σημαντικότερο όλων, όμως, είναι ότι το ΥΠΠΟΤ έδωσε το πράσινο φως ώστε το e-book να μπει και επισήμως στη βιβλιογραφία του συγγραφέα. Κάτι που ανοίγει το δρόμο στην απευθείας έκδοση e-book. Όποιος συγγραφέας το καταλάβει γρήγορα αυτό, και χωρίς να παραμερίσει εντελώς το τυπωμένο βιβλίο, επιμείνει στην προοπτική έκδοσης e-book, τότε και μόνο τότε θα επιτευχθεί η «ψηφιακή επανάσταση» στο βιβλίο. Η προθυμία και η θέληση του συγγραφέα για e-book, που σημαίνει πολύ μικρό κόστος, θα συμπαρασύρει εκδοτικούς οίκους να μπουν στο παιχνίδι, με τιμές και νέες πολιτικές, και κυρίως θα εκλείψει την καταλήστευση που σου είπα παραπάνω.

Κι αυτή είναι η επόμενη μέρα για το βιβλίο : Στο υπάρχον σκηνικό που δεν το βρίσκω απαραιτήτως σαθρό, να αλλάξει στο ελάχιστο η νοοτροπία των συγγραφέων από τους οποίους ξεκινούν όλα, ώστε να συνταχθούν οι εκδοτικοί οίκοι, οι διανομείς και τα βιβλιοπωλεία σε μια κοινή πολιτική περί τιμής, προσφορών, ψηφιακής και τυπωμένης έκδοσης, και δυνατοτήτων ανάγνωσης.

Η επόμενη μέρα για το βιβλίο είναι η επόμενη μέρα της νοοτροπίας «γιατί θέλω να εκδώσω».

Νέστορας Πουλάκος

Δημοσιογράφος,

Υπεύθυνος ψηφιακών εκδόσεων

Vakxikon.gr

Καλημέρα booknights! Ευχαριστώ για την πρόσκληση, τιμή μου : )

Η άποψή μου, ως εκδότης των βορειοδυτικών:

"Τα δεδομένα είναι τόσο ρευστά και οι παράμετροι τόσο πολύπλοκες, που μπορούμε να σκιαγραφήσουμε αμέτρητες πιθανές εκδοχές για το τι θα συμβεί την επόμενη μέρα.

Η γνώμη μου είναι ότι έχοντας περάσει σε μία εποχή ταύτισης του ίντερνετ με την καθημερινότητα, οι παραδοσιακές φόρμες των δικαιωμάτων θα μεταβληθούν. Είναι κάτι που καμία εταιρεία και κανένας οργανισμός δεν θα το σταματήσει, ακόμα κι αν εφαρμόσουν περιορισμούς και στήσουν φράγματα ιδεών. Είναι κάτι που το είδαμε να συμβαίνει στη μουσική, όπου οι συντηρητικοί κολοσσοί παραμέρισαν για να αναδειχθούν πιο ανεξάρτητες και εναλλακτικές προτάσεις.

Μία καλή πιθανότητα είναι ότι στη λογοτεχνία θα επικρατήσει η λογική του μοιράσματος των λέξεων και της πληροφορίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα "λεηλατείται" η δουλειά του συγγραφέα. Έχοντας χρησιμοποιήσει αμέτρητες φορές την wikipedia και έχοντας ακούσει τραγούδια που οι καλλιτέχνες έχουν οι ίδιοι τους "απελευθερώσει" στο κοινό, πιστεύω πολύ στη λογική των αδειών creative commons. Ο δημιουργός αμείβεται για το έργο του, αλλά παράλληλα τού επιτρέπει να διαγράψει μια πιο αυτόνομη -και ευρύτερη- πορεία. Ο αναγνώστης γίνεται συμμέτοχος στην προσπάθεια, έχει την ελευθερία να μοιραστεί με όποιον τρόπο θέλει ένα βιβλίο ή ακόμα και να δημιουργήσει περαιτέρω πάνω σε αυτό."

Με εκτίμηση,
--
Γιάννης Πλιώτας

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας και κυρίως η εισαγωγή του διαδικτύου στην καθημερινότητα μας, τείνουν να αλλάξουν ριζικά την αντίληψη μας για το βιβλίο αλλά και τη λειτουργία της εκδοτικής βιομηχανίας γενικότερα. Βρισκόμαστε άραγε στα πρόθυρα μιας επανάστασης όμοιας με αυτή που ξεκίνησε η διάδοση του τυπογραφείου; Ποια θα είναι η μορφή των βιβλίων μελλοντικά και ποιος ο ρόλος των εκδοτών; Κι αν όλα αυτά τα ερωτήματα αφορούν το μακρινό μέλλον και είναι δύσκολο να απαντηθούν, σίγουρα μπορούμε να μιλήσουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια για τον αντίκτυπο των νέων τεχνολογιών στο χώρο του βιβλίου στο άμεσο μέλλον.

Δύο είναι αυτή τη στιγμή οι εξελίξεις που έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν άμεσα το χώρο, πρώτον η κυκλοφορία των ψηφιακών βιβλίων στην αγορά, τα πρώτα δειλά βήματα πραγματοποιούνται και στην Ελλάδα με τους πιο εμπορικούς οίκους να λανσάρουν τα e-books με έργα συγκεκριμένων συγγραφέων, ωστόσο αυτά ακόμα αποτελούν τη συντριπτική μειοψηφία και απαιτείται πολύς χρόνος ώστε ο κόσμος να νιώσει οικεία με αυτό τον νέο τρόπο ανάγνωσης. Σε αντίθεση με τη μουσική, όπου οι νέες τεχνολογίες επιδρούν άμεσα στον καταναλωτή αλλά και επηρεάζουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της αντίστοιχης βιομηχανίας, δεν δείχνει να συμβαίνει το ίδιο στο βιβλίο, λόγω της ιδιαίτερης του φύσης, και συνεπώς οποιοσδήποτε παραλληλισμός είναι μάλλον άκαιρος.

Από την άλλη, το διαδίκτυο και κυρίως η δυνατότητα του καθένα να δημιουργήσει το δικό του blog ή να δημοσιοποιήσει κάποιο ανέκδοτο βιβλίο του, τείνει να δημιουργήσει μια νέα μορφή διάδρασης με το αναγνωστικό κοινό, ας μην ξεχνάμε ωστόσο ότι κάποιος μπορούσε και τα πιο παλιά χρόνια να διανείμει το ανέκδοτο έργο του σε έντυπη μορφή. Και σ’ αυτό το σημείο, η «φύση» του βιβλίου, παίζει καθοριστικό ρόλο, το ιντέρνετ και η «μπλογκόσφαιρα» δείχνουν να έχουν επηρεάσει άμεσα τον χώρο της δημοσιογραφίας και τους αντίστοιχους οργανισμούς, αλλά ελάχιστα εκείνον του βιβλίου.

Συνεπώς, αν μπορούμε να εξάγουμε μερικά πρώιμα συμπεράσματα, ο χώρος του βιβλίου δείχνει θωρακισμένος από την εξέλιξη νέων τεχνολογιών, δεν τίθεται το ίδιο θέμα πνευματικών δικαιωμάτων με αυτό που ανέκυψε στη μουσική βιομηχανία αλλά ούτε και ριζικής αλλαγής της μορφής του, περισσότερο μπορούμε να μιλήσουμε για έναν εναλλακτικό τρόπο ανάγνωσης (ψηφιακά βιβλία) που θα προστεθεί στον ήδη υπάρχον.

Αχιλλέας Σωτηρέλλος: Συγγραφέας

Είμαι αισιόδοξη ως προς το μέλλον του βιβλίου για τον απλούστατο λόγο οτι πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα αγαπούν το βιβλίο και άνθρωποι που θα θέλουν να γράψουν ένα βιβλίο, και τα δύο σαν κάτι φυσικό.

Η αγάπη προς το βιβλίο προϋποθέτει παιδεία που ξεκινά πρώτα μεσα απο την οικογένεια και μετά το σχολείο και κοινωνικό κύκλο.

Θεανώ Ρούσσου

Ιδ. υπάλληλος

Ό,τι διαβάζεται στην οθόνη χάνεται, όπως θα χαθούν κι αυτά τα Χαϊκού! 

Μέλλον 

Όταν βαρεθείς 

το Σήμερα, ξεκίνα 

να σχεδιάζεις. 

Σάββατο  

.1. 

Βράδυ Σαββάτου 

η Τρίτη αργεί κι όμως 

το πλημμυρίζει. 

.2. 

Κοίτα πως τρέμει 

το μαύρο, στην άκρη τού  

Σαββατόβραδου. 

Κυριακή 

Κάθε τι λευκό 

προσμένει μ' αγωνία 

αχνάρια ψυχής. 

Νύχτα Δευτέρας 

Ωραία, φτάνει  

η Τρίτη, ανατέλλει! 

Καλή σου Δύση! 

Η πεταλούδα 

χάνεται στα χρώματα. 

αργοπεθαίνει! 

Γ.Γ. 

Πεταλουδίτσα 

θαμπώνουν τα χρώματα 

βγες απ' τον κήπο.

Γιώργης Ξηρογιάννης (Βιβλιοπώλης-Συγγραφέας)