Στη σκιά της πεταλούδας

Ξεκινάω λέγοντας ότι το βιβλίο "Στη σκιά της πεταλούδας" του  Ισίδωρου Ζουργού είναι μεγάλο, κάτι λιγότερο από 680 σελίδες. Ξεκίνησα να το διαβάζω Αύγουστο του 2010 και έφτασε Ιούνιος του 2011 για να τελειώσει. Σε αυτό φταίει βέβαια πρωτίστως  ο αναγνώστης με τις πολυποίκιλες ασχολίες του, αλλά και ο Ζουργός με την πολυπλοκότητα της αφήγησής του. Τρεις ιστορίες συναντιόνται στο εν λόγω βιβλίο. Είναι η ιστορία του «τώρα» με δύο νέους κλεισμένους και ακινητοποιημένους σε ένα ασανσέρ και οι ιστορίες του «πριν» όπου αφηγούνται οι ζωές των οικογενειών των δύο εγκλεισμένων νέων, ξεκινώντας κάπου λίγο πριν τις αρχές του 20^ου αιώνα στη βόρεια Ελλάδα. Συνολικά διατρέχουμε ένα ολόκληρο αιώνα και μαζί με αυτόν τους βαλκανικούς πόλεμους, Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, Βενιζέλο, ήττα του 1922 και πρόσφυγες, Β΄ Παγκόσμιο και εμφύλιο. Μοναδική «έλλειψη» τα χρόνια της δικτατορίας και η μεταπολίτευση. Το «τώρα» εμφανίζεται απολιτικό στα τέλη του -70 μέχρι τις αρχές του 21^ου αιώνα, γεμάτο συμβιβασμό.

  Η δύναμη του βιβλίου αποτελεί και το μεγαλύτερό του ελάττωμα. Είναι η περιγραφή και η πρωτότυπη δομή.

 Περιγραφή που κάνει τον αναγνώστη να ζει κοντά σε χαρακτήρες σαν να είναι συγγενείς του, να βιώνει μυρωδιές, γεύσεις, χρώματα και καταστάσεις σαν να βρίσκεται πραγματικά παρών. Για πρώτη φορά συνειδητοποίησα πόσο κατακαημένη είναι η πατρίδα μου, πόση φτώχεια έχει περάσει και γιατί διαμορφώθηκε τελικά αυτό το έκτρωμα κράτους που υπάρχει σήμερα.  Τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα δεν είναι μια απλή περιγραφή, αλλά βίωμα μέσω των χαρακτήρων, αγώνας για επιβίωση που αλλάζει κάθε τόσο διαδρομή και αφήνει πίσω του σκόνη, πολλή σκόνη, κιτρινίλα, άγχος, ειρωνεία, απογοήτευση και μόνη σιγουριά την ελληνική γη.

Πρωτότυπη δομή δύο σχεδόν παράλληλων οικογενειακών ιστοριών με συνδετικό κρίκο τον εγκλεισμό δύο νέων στο «τώρα» ενός ακινητοποιημένου ασανσέρ όπου διηγούνται τις προσωπικές τους ζωές και συμπληρώνουν το πάζλ των παράλληλων ιστοριών.

Κι όμως, κούρασε η αλλαγή χρόνων και ρυθμού, ειδικά στην αρχή όπου έπρεπε να συνδυάσω πολλά διαφορετικά ονόματα και τοποθεσίες. Κούρασε, αλλά πιο λίγο, η λεπτομερής περιγραφή χαρακτήρων, τοπίων και καταστάσεων και ας γινόμουν πολλές φορές «ένα» με το περιβάλλον. Ίσως το γεγονός ότι γινόμουν «ένα» με το περιβάλλον να μου δημιουργούσε και την ανάγκη για πιο γρήγορη, πιο πραγματικού χρόνου εξέλιξη των γεγονότων που όμως είναι ανέφικτη αφού δεν ήμουν ποτέ πραγματικά εκεί!

Συμπερασματικά, βιβλίο για διακοπές από τις υπόλοιπες έγνοιες, γιατί αλλιώς δεν «βγαίνει», που σε αποζημιώνει όμως με τη δύναμη της αφήγησης και την αλήθεια του που προσωπικά είχα να συναντήσω από τον Ηλία Βενέζη 30 χρόνια πριν.